Reve d'automne_Patrice Chereau (DeSingel-Anvers-18/02/2011)

Συγγραφέας του έργου που ο Patrice Chereau αποφάσισε να το ανεβάσει μόλις το διάβασε είναι ο νορβηγός Jon Fosse που δίκαια θεωρείται ο διάδοχος του 'Ιψεν. Το έργο παίχτηκε για 2 βδομάδες στο Λούβρο στο πλαίσιο σειράς εκδηλώσεων του μουσείου προς τιμήν του Patrice Chereau και όπως διαβάσαμε και στις ελληνικές εφημερίδες έκανε πάταγο. Γιατί σύμφωνα με το κείμενο όλα διαδραματίζονται σ'ένα μουσείο και τι πιο εύστοχο να δίνεται η παράσταση μέσα σ' ένα μουσείο και δη στο Λούβρο. Αυτή τη στιγμή η παράσταση περιοδεύει και ίσως έχει συμπεριλάβει και την Αθήνα στο πρόγραμμά της. Ο χώρος του μουσείου εδώ επέχει θέση νεκροταφείου δεδομένου ότι οι δύο αυτοί χώροι αν το σκεφτεί κανείς κάπως βαθύτερα έχουν πράγματι κάποια κοινά σημεία. Φιλοξενούν διαφορετικές γενιές, παρέχουν χρονολογικές πληροφορίες με ταμπελίτσες και φιλοξενούν παρελθούσες καταστάσεις, είτε πεθαμένους είτε τα έργα τους. Ο Προυστ μας λέει ότι τα μουσεία είναι οικήματα που στεγάζουν σκέψεις. Επί 1 ώρα και 40 λεπτά με διαλόγους απλούς, καθημερινούς περνάνε από μπροστά μας όλα τα σενάρια της ζωής. Οικογενειακές σχέσεις όλων των ειδών, γονείς, παιδιά, παπούδες, γιαγιάδες, σύζυγοι αλλά και οι άλλες οι κρυφές, οι εκτός οικογένειας, οι παράνομοι έρωτες που έχουν τελειώσει αλλά και δεν έχουν. 'Ολες οι ζωές εκεί, μέσα σ' ένα μουσείο και παρόντες όλοι, πεθαμένοι και ζωντανοί, οι πεθαμένοι ξυπόλητοι, οι ζωντανοί με παπούτσια, ενίοτε ημίγυμνοι, πραγματοποιώντας "συνευρέσεις" έτσι απλά, όπως απλά μιλάνε για τις ζωές τους. 'Εγραψε ο Μοντ ότι το έργο αυτό σου τρυπάει την καρδιά. Ναι, έτσι είναι, γι'αυτό και μερικοί, όχι πολλοί, γλίστρησαν μέσα στο σκοτάδι κι έφυγαν μην αντέχοντας προφανώς το κοίταγμα στον καθρέφτη γιατί σίγουρα δεν υπήρχε άνθρωπος μέσα στην αίθουσα που να μην είδε κάπου ένα κομμάτι της δικής του ζωής εκεί μπροστά του.
Εν πάση περιπτώσει, όσοι έμειναν μέχρι τέλους, δηλαδή σχεδόν όλοι, χειροκρότησαν θερμά.

Να τη συστήσω την παράσταση? Ε, ναι, εκτός κι αν δεν έχετε "κότσια". Αν δεν μπορείτε ν'ακούτε δύο συγκεκριμένες λέξεις μαζί. 'Ερωτας και θάνατος. Ακούγεται συχνά αυτό το φοβερό "δίδυμο" στη διάρκεια της παράστασης. Τι να θέλει πα πει? Μήπως αυτοί είναι οι δύο πυλώνες της ζωής? Ο φόβος του θανάτου αγκαλιά με την αναζήτηση του έρωτα? Πάντως η Valeria Bruni Tedeschi που υποδύεται τον κεντρικό γυναικείο ρόλο και είναι συνεχώς στη σκηνή αυτό είναι. Μια γυναίκα γεμάτη φόβους που τρέχει πίσω απ'την αγάπη, που ψάχνει να βρει τη θέση της και καιροφυλακτεί για λίγο φως. Δεν θα την ξεχάσουμε γιατί ήταν υπέροχη. Κι είναι κρίμα όταν αναφέρονται σ'αυτήν λέγοντας ότι είναι η αδελφή της Κάρλα Μπρούνι. Την αδικούν γιατί ήταν σπουδαία πολύ καιρό πριν μάθουμε όλοι την Κάρλα Μπρούνι.

Wagner_Parsifal_Romeo Castellucci_La Monnaie

Ο Romeo Castellucci ό,τι και να κάνει ενοχλεί και διχάζει. Σ'αυτούς που αρέσει όμως, αρέσει πολύ και μάλλον είναι οι περισσότεροι. Νομίζω ότι έτσι συνήθως συμβαίνει μ'αυτούς που έχουν να δείξουν, όχι να δώσουν, να δείξουν κάτι το διαφορετικό. 'Ηταν όντως παράτολμη η σκέψη του διευθυντή της Monnaie να προτείνει στον Castellucci να σκηνοθετήσει όπερα και μάλιστα Wagner. Αν κρίνουμε από το γεγονός ότι τα εισιτήρια εξαντλήθηκαν γρήγορα και τις καλές εν γένει κριτικές που έγιναν, το στοίχημα το κέρδισε. Θα μπορούσαμε να πούμε ότι συναντήθηκαν δύο παρόμοιες στάσεις. Ένας διευθυντής που τολμά απευθύνεται σ'έναν καλλιτέχνη που επίσης τολμά. Μένει να τολμήσει και λίγο το κοινό για να γίνει το μικρό θαύμα που νομίζω ότι γίνεται τελικά. Οι 5 ώρες συνολικά που διαρκεί η όπερα του Castellucci, ναι, του Castellucci, περνάνε πολύ γρήγορα έτσι που κάθε στιγμή και κάτι άλλο αποκαλύπτεται μπροστά σου, που τίποτα δεν είναι στατικό, ίδιο το τώρα με το πρίν ή το μετά. Αυτό μάλλον αποσκοπεί ο Castellucci. Να έχει τον θεατή διεγερμένο σε όλη τη διάρκεια του όποιου δρώμενου. Δεν αντέχει τον θεατή που απλώς βλέπει, αδιάφορος. Τον θέλει να συμμετέχει. Δεν διατείνεται ότι θέλει κάτι να πει, να περάσει. Αντίθετα δεν θεωρεί τον εαυτό του δημιουργό γιατί θεωρεί ότι όλα έχουν δημιουργηθεί και δεν έχουν απομείνει πράγματα για δημιουργία. Θεωρεί τον εαυτό του κάτι σαν τον τρελό του χωριού. Που όλοι τον κοιτάζουν περίεργα και προσπαθούν να βγάλουν συμπέρασμα.

HEREAFTER - CLINT EASTWOOD

"Η ΖΩΗ ΜΕΤΑ" μεταφράστηκε ο τίτλος στα ελληνικά. "ΕΚΕΙΘΕΝ" θα το μετέφραζα εγώ θέλοντας να υπονοήσω αυτό που κι ο ίδιος ο Eastwood προσπάθησε κατά τη γνώμη μου να πει μ'αυτή την ταινία. Διάβασα ότι τους αμερικανούς τους απασχολεί ιδιαιτέρως το τι γίνεται μετά, μάλλον περισσότερο από το τι γίνεται τώρα! Ιδού λοιπόν, τίποτα δεν γίνεται μετά. Διάφοροι είπαν ότι ο Eastwood είναι 80 ετών και φοβάται πλέον το θάνατο και γι'αυτό έκανε την ταινία αυτή. Αν είναι γι'αυτό το πιθανότερο είναι να φοβάται πιο πολύ τώρα. Ο λόγος που γίνονται αυτά τα κανεντρεχή σχόλια είναι κυρίως ότι κανείς δεν βλέπει τον εαυτό του να μπορεί να κάνει παρόμοια πράγματα σε τέτοια ηλικία, ούτε καν να φτάνει έως εκεί. Δεν έχω άμεση γνώση του τι σημαίνει είμαι υπεύθυνος για μια ταινία, μπορώ όμως να καταλάβω ότι είναι κάτι που απαιτεί πολλή ενέργεια. Αλλά ο κόσμος είναι κακός και λέει κακίες. Να τη δείτε την ταινία έστω και μόνο για την πρώτη σκηνή. Είναι τόσο απρόσμενη αυτή η σκηνή που καμία κριτική δεν την περιγράφει. Ούτε εγώ φυσικά. Ερμηνείες καταπληκτικές. Πρώτη φορά μου άρεσε τόσο πολύ η Cecile de France. Και κούκλα και σπουδαία ηθοποιός. Ο Matt Damon δεν μου άρεσε ποτέ. 'Ηταν κάποτε αρκετός λόγος η συμμετοχή του ώστε να αρνούμαι να βλέπω ταινίες. 'Εκανα εξαίρεση για το Invictus και ήταν η πρώτη φορά που μου άρεσε. Ας είναι καλά ο Eastwood. Πάντα το πίστευα ότι ο καλός σκηνοθέτης βγάζει από τον ηθοποιό τον καλλίτερο εαυτό του. 'Απειρα τα παραδείγματα με πιο πρόχειρο την Πενέλοπε Κρουζ. Εκτός Αλμοδοβάρ και Γούντυ Άλλεν, σχεδόν δεν υποφέρεται.

Επανέρχομαι στην ταινία. Η ζωή μετά λοιπόν δεν υπάρχει. Η ζωή είναι εδώ μόνο και όσοι χάνονται οφείλουν οι ζώντες να τους θεωρούν οριστικά απόντες. Σκληρό αλλά έτσι είναι. Και με αυτή την έννοια το μήνυμα της ταινίας είναι θετικό καθότι λέει σ'αυτούς που πιστεύουν ότι κάτι υπάρχει μετά ότι κάνουν λάθος και ότι μια τέτοια πεποίθηση δεν τους πάει μπροστά στη ζωή, αντίθετα τους κρατάει στάσιμους αν δεν τους πηγαίνει πίσω.

Το αν μια ταινία πρέπει οπωσδήποτε να έχει και μήνυμα, να έχει διδακτικό, εκπαιδευτικό χαρακτήρα είναι ένα πολύ ευρύ και ενδιαφέρον θέμα που σηκώνει πολλή συζήτηση.