Centre Pompidou - Mondrian / De Stijl

"Στη βάση κάθε σύνθεσης υπάρχει μια σχέση και μια αμοιβαιότητα. Το χρώμα υπάρχει μέσω ενός άλλου χρώματος, η διάσταση επίσης, μια κατάσταση δεν υπάρχει παρά μόνο σε αντίθεση με κάποιαν άλλη. Ο πίνακας είναι ανοιχτός και μοιάζει σαν μέρος ενός ευρύτερου συνόλου που παραπέμπει σε έναν κόσμο μεταφορικό. Η οριζόντια γραμμή ορίζει τη γη, τη θάλασσα, ενώ η κάθετη θυμίζει δέντρο. Ο χωρισμός του πίνακα σε τετράπλευρα γίνεται για να τον συνδέει με το πλαίσιό του, με τον τοίχο στον οποίο βρίσκεται, με το δωμάτιο, με την πόλη".

Τα παραπάνω λόγια, ανήκουν στον Piet Mondrian και μας βοηθούν να κατανοήσουμε το νέο ρεύμα στη ζωγραφική που συνδυάζει αφαίρεση, αυστηρότητα και γεωμετρία. Αυτά συνέβαιναν κάπου 100 χρόνια πριν. Ο Mondrian είναι Ολλανδός αλλά βασικά έδρασε στο Παρίσι. Η αξία της έκθεσης έγκειται κυρίως στο γεγονός ότι για πρώτη φορά επιτυγχάνεται η οργάνωση μιας τόσο εκτεταμένης αναδρομικής έκθεσης με θέμα τον μοντερνισμό των αρχών του προηγούμενου αιώνα.

Peter Brook Une flûte enchantée - Opéra (COMPLET)

Στον ιδιαίτερης αισθητικής χώρο που λέγεται THEATRE DES BOUFFES DU NORD στο Παρισάκι πάντα, παίζεται αυτές τις μέρες η τελευταία δουλειά του Peter Brook ο οποίος δήλωσε ότι κλείνει την καλλιτεχνική του πορεία με τον Μαγεμένο Αυλό του Μότσαρτ. Είναι περίεργο ότι κλείνει με ένα είδος με το οποίο ο ίδιος είχε πει ότι είχε τελειώσει ήδη από τα τέλη της δεκαετίας του 5ο γιατί απ' ότι φαίνεται δεν συμφωνούσε με τα συνηθισμένα ανεβάσματα και γιατί δεν είχε διάθεση να πολεμήσει ίσως για να επιβάλει τα δικά του. 'Οταν όμως έχει φτάσει τα 85 και έχει φτιάξει τέτοιο όνομα κάνει ό,τι θέλει και κανείς δεν τολμάει να του αντιμιλήσει. Και πώς να το κάνει όταν το πρώτο πράγμα που βλέπει κανείς όταν επισκέπτεσαι το site του θεάτρου είναι πως η παράσταση είναι όλες τις ημέρες "κομπλέ" και ο ταμίας του θεάτρου μας είπε ότι από τη στιγμή που τα εισιτήρια τέθηκαν σε πώληση στο ίντερνετ έφευγαν σαν χαρτοπόλεμος.

Αν μετά από όλα αυτά μας επιτρέπεται μια γνώμη είναι η εξής: καταρχήν το θέαμα είναι κατάλληλο από 1 έτους έως 101. 'Εχοντας αφαιρέσει όλα αυτά που συνθέτουν μία συνηθισμένη παράσταση όπερας, ακόμη και την ορχήστρα την έχει αντικαταστήσει με ένα μόνο πιάνο, καταφέρνει να έχει καθηλωμένο το κοινό του όλο που παρακολουθεί με μια έκφραση ευδαιμονίας στο πρόσωπο. Μήπως έχει δίκηο; Μήπως τελικά θα μπορούσε το ανέβασμα μιας όπερας να κοστίζει πολύ λιγότερο και να έχει την ίδια μαγική επίδραση; Δύσκολη η απάντηση, όμως ο Peter Brook το κατάφερε.

Παρίσι - Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης (ΜΑΜ) - Jean-Michel Basquiat

Ο αμερινακός καλλιτέχνης με το γαλλικό όνομα εκτίθεται στο Παρίσι με αναδρομική έκθεση 150 έργων του. Γεννήθηκε το 1960 και πέθανε από υπερβολική χρήση ουσιών το 1988, 28 μόλις χρονών έχοντας ήδη αναγνωριστεί και καθιερωθεί ως καλλιτέχνης. Μέσα σε 10 και κάτι χρόνια δημιουργίας άφησε πίσω του ένα τεράστιο έργο. Τον λένε ακόμη γραφίστα-ζωγράφο ενώ ο ίδιος θεωρούσε τον εαυτό του μόνο το δεύτερο. Ταλαντούχος και δημιουργικός λέγεται ότι αν ακόμη ζούσε θα έκανε σινεμά. Το πιστεύουμε γιατί όσοι καλλιτέχνες έχουν πραγματικό ταλέντο μπορούν να εντυπωσιάζουν με ό,τι καταπιάνονται.

5/12 Παρίσι - Théâtre de l'Odéon - "Dämonen" (Démons), του Lars Noren. Σκηνοθεσία : Thomas Ostermeier

Σουηδός ο συγγραφέας, γερμανός ο σκηνοθέτης, γνωστό ότι δεν ανεβάζει κωμωδίες, είμασταν προετοιμασμένοι για κάτι "μαύρο" βοηθούντος και του τίτλου φυσικά, "Δαίμονες" γαρ, τι καλό να περιμένει κανείς. 'Ομως υπήρχε σιγουριά για το αποτέλεσμα. 'Οποιος είχε την τύχη να δει δουλειά του Ostermeier καταλαβαίνει τι λέω. Στα 31 του χρόνια το 2000 γίνεται διευθυντής του θεάτρου Schaubuhne στο Βερολίνο, στα 41 του σήμερα έχει ήδη γράψει ιστορία. Το θέμα του τωρινού έργου; "Προσφιλές" και αιώνιο. Οι σχέσεις των ζευγαριών, όχι όλες, οι καταστροφικές. Δύο ζευγάρια επί σκηνής. Τέσσερις εκπληκτικοί νέοι ηθοποιοί. Θα ξεχώριζα τους δύο πρωταγωνιστές. Αυτούς που είναι επί 2 ώρες και 25 λεπτά συνεχώς επί σκηνής. Για περισσότερες πληροφορίες προτρέπω τους "αναγνώστες" μου να επισκεφτούν το http://www.theatre-odeon.fr/ και κυρίως να δουν το βιντεάκι της παράστασης για να καταλάβουν πώς αλλιώς μπορεί να είναι το θέατρο σήμερα.

"Play" SIDI LARBI CHERKAOUI & SHANTALA SHIVALINGAPPA 24/10/2010 DeSingel Anvers

Το Play είναι η φετεινή δουλειά του Cherkaoui που σπεύσαμε να δούμε στην Αμβέρσα η οποία τυγχάνει και η γενέτειρά του. Το site του DeSingel όπου παρουσιάστηκε το Play αναφέρει ότι ο Cherkaoui δεν χρειάζεται συστάσεις. Πολύ τιμητικό για έναν καλλιτέχνη. Στα 34 του χρόνια με 22 δουλειές στο ενεργητικό του από το 1999 μέχρι σήμερα που σημαίνει 2 ακόμη και 3 δουλειές το χρόνο, ναι, δεν χρειάζεται συστάσεις. Τα "παιχνίδια" που παίζει με την Ινδή συνάδελφό του Shantala Shivalingappa δεν θα τα ξεχάσουμε γρήγορα όπως και την καταπληκτική μουσική που ακούσαμε. Χαρακτηριστικό ότι δεν ακουγόταν "κιχ" στην αίθουσα καθόλη τη διάρκεια της παράστασης. Το μόνο που θέλουμε είναι να το ξαναδούμε το Play.

Guy Cassiers - De man zonder eigenschappen I - Kaaitheater 21/10/2010

Ο γερμανικός τίτλος στον εδώ "Τίτλο" είναι ο πρωτότυπος του έργου του Robert Musil "Ο άνθρωπος χωρίς ιδιότητες", έργο με το οποίο καταπιάστηκε ο σπουδαίος βέλγος σκηνοθέτης Guy Cassiers, αφού ξεμπέρδεψε με το "Αναζητώντας το χαμένο χρόνο" του Προυστ. Ο Προυστ πέθανε το 1922 αφήνοντας ανολοκλήρωτο το έργο του, το ίδιο συνέβη και με τον Μούζιλ που πέθανε το 1942. Θα μπορούσαμε να πούμε με βεβαιότητα λοιπόν ότι ο Cassiers έλκεται από τα μεγάλα και ανολοκλήρωτα έργα. Σε τέσσερα μέρη ο Προύστ, σε τρία μέρη ο Μούζιλ, επτά θεατρικά ανεβάσματα για δύο ημιτελή έργα!
Η συγγαφή του "Ανθρώπου χωρίς ιδιότητες" ξεκινά το 1919 και τελειώνει στις 15 Απριλίου 1942, ημέρα του θανάτου του Μούζιλ, "με ένα κόμμα στη μέση της σελίδας", όπως ωραία αναφέρεται στην ελληνική έκδοση του βιβλίου (εκδόσεις Οδυσσέας). Πολλά χρόνια για μια ιστορία που διαρκεί μόλις ένα, από το 1913 έως την έκρηξη του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου.
Η παράσταση δεν χρειάζεται να πούμε πόσο καλή ήταν. Ο Cassiers είναι εγγύηση. Βλέπεις το όνομά του και βγάζεις εισιτήριο, χωρίς πολλά-πολλά.
Το θέμα του πρώτου μέρους? Μια γιορτή "βολεμένων" ένα χρόνο πριν ξεσπάσει ο πόλεμος με μπόλικη αναπόληση των παλιών καλών καιρών που κλείνει με εκρήξεις βεγγαλικών που θα μπορούσαν κάλλιστα να σημαίνουν και τους πρώτους κανονιοβολισμούς του επερχόμενου πολέμου.
Περιμένουμε το δεύτερο μέρος με ανυπομονησία. Μέχρι τότε υπάρχει και όπερα στη Σκάλα του Μιλάνου, με ανέβασμα του ίδιου σκηνοθέτη.

Philippe Genty - Voyageurs immobiles - Wolubilis 14/10/2010

Οι "αμετακίνητοι ταξιδευτές" του Philippe Genty και της ομάδας του που είδαμε τον Οκτώβρη είναι μια δουλειά που συνδυάζει μαριονέτα, θέατρο, χορό, μιμική, μουσική με έναν τρόπο τελείως ιδιαίτερο που μάλλον δεν συναντάει κανείς συχνά. Καθηλωμένοι στις καρέκλες μας, αμετακίνητοι ταξιδευτές κι εμείς, ονειροπόλοι δηλαδή, γιατί τι άλλο είναι ο ονειροπόλος παρά κάποιος που ταξιδεύει χωρίς να κουνιέται από τη θέση του, αφεθήκαμε να μας ταξιδέψει η ομάδα του Genty, οκτώ άψογοι καλλιτέχνες, πολυτάλαντοι και ακούραστοι και έχω την εντύπωση ότι μας πήγαν κάπου πολύ μακριά, δηλαδή στην παιδική μας ηλικία. Τον σημειώνουμε τον Genty και θα τον ξαναδούμε όταν τον πετύχουμε κάπου ξανά.

Un opéra sur le désir, torrent puissant qui nous dépasse, nous dévaste, nous transporte pour le meilleur ou le pire parfois au-delà de l’humain

Στις 7/10/2010 στο Εθνικό Θέατρο των Βρυξελλών παρακολουθήσαμε την τελευταία δουλειά του σπουδαίου Josse de Pauw. Tίτλος: OVER DE BERGEN. 'Εχουμε πει εδώ και πολύ καιρό ότι όπου βλέπουμε αυτό το όνομα θα πηγαίνουμε με κλειστά τα μάτια. Ομολογώ ότι η συγκεκριμένη δουλειά του με δυσκόλεψε, δεν πέτυχα την προσδοκώμενη επικοινωνία με το δρώμενο παρότι η αξία του ήταν εκεί παρούσα και επιβλητική. Μπορεί να μην υπήρχε η κατάλληλη διάθεση. Ο θαυμασμός όμως δεν μειώθηκε και στην πρώτη ευκαιρία θα δούμε πάλι και αυτή και όλες τις προηγούμενες δουλειές του Χοσέ. 'Εχουμε γίνει φαν εδώ και καιρό κι αυτό δεν αλλάζει εύκολα.

L'Italienne à Alger - Palais Garnier 3/10/2010

Από καιρό θέλαμε να ζήσουμε την εμπειρία μιας παράστασης στη θρυλική όπερα του Παρισιού. Αυτήν που θα λέγαμε την "καλή" όπερα, όχι τη μοντέρνα όπερα της Βαστίλλης όπου δίνονται οι περισσότερες παραστάσεις και όπου ζεις στην εποχή σου. Στην 'Οπερα Γκαρνιέ ζεις για μερικές ώρες σε άλλη εποχή και σίγουρα απολαμβάνεις περισσότερο την όπερα γιατί όλα αυτά μαζί δένουν πιο καλά. Είδαμε και ακούσαμε φυσικά το "δίπρακτο παιγνιώδες ή χιουμοριστικό δράμα (dramma gioccoso) Η Ιταλίδα στο Αλγέρι του Τζιοακίνο Ροσίνι. Και βέβαια μας άρεσε πολύ.

Claude Monet-Grand Palais

Πήγαινα με βαριά καρδιά να δω την έκθεση Μονέ στο Γκραν Παλέ σκεπτόμενη ότι τα έχουμε δει αυτά τόσες φορές. Δεν είναι έτσι όμως. 'Οταν τα βλέπεις όλα συγκεντρωμένα τα έργα, το ένα δίπλα στο άλλο, συντελείται κάποιο μεγαλείο το οποίο σε ξυπνάει και είναι σαν να τα βλέπεις πρώτη φορά. 200 από τα 2.000 έργα του Μονέ περιλαμβάνει η έκθεση. 'Οποιος μπορεί να πάει. Καλό θα του κάνει.

29/09/2010 THEATRE DE POCHE/Mike Bartlett/COCK

Η καλή βραδιά έρχεται εκεί που δεν την περιμένεις. Επιτέλους ένα νορμάλ κείμενο και μια νορμάλ θεατρική παράσταση με χιούμορ, ωραίο παίξιμο, ωραίο ρυθμό, σωστό μίνιμαλ σκηνικό, σχεδόν έχουμε ξεχάσει να βλέπουμε κάτι σαφές, να είναι αυτό που βλέπουμε ώστε να το αντέχουμε μετά τη δουλειά, να μας ξεκουράζει αντί να μας φορτώνει κι άλλο. Και θα πει κανείς, καλά είναι νορμάλ μια κρίση που προκύπτει σε ομοφυλόφιλη σοβαρή σχέση όταν ο ένας αποκαλύπτει στον άλλον ότι πήγε με γυναίκα? Γελάσαμε γιατί ήταν ωραίο το κείμενο αλλά ήταν δράμα στο βάθος. Είναι οδυνηρό τελικά να μην είσαι στρέιτ. Να πρέπει να απαρνηθείς τη δημιουργία οικογένειας. Φριχτά αδιέξοδα. Βάζει θεματάκια το έργο και βέβαια δεν τα λύνει. Τώρα που το ξανασκέφτομαι το πραγματικά οδυνηρό είναι να είσαι μπάι, να τη βρίσκεις σεξουαλικά και με τα 2 φύλα. Μάλλον αυτό μου έμαθε, μεταξύ άλλων, το εργάκι αυτό. Είχα όντως τη βεβαιότητα ότι οι μπάι είναι οι πιο μάγκες. 'Ο,τι θέλουν κάνουν. Τελικά είναι μεγαλύτερο δράμα γιατί είναι αναποφάσιστοι. Δεν θα ξεχάσω τον Τόμ Φόρντ όταν τον ρώτησαν σε συνέντευξη αν έχει πάει ποτέ με γυναίκα, απάντησε και βέβαια έχω πάει και ήταν πολύ ωραία και μου αρέσουν οι γυναίκες αλλά προτιμώ τους άντρες.

14/09/2010 La Monnaie, Opera, Philippe Boesmans, Yvonne, princesse de Bourgogne

Μοντέρνα όπερα πάνω σε μια ιστορία που έμοιαζε με βέλγικο ανέκδοτο. Βέλγος πρίγκηπας παντρεύεται μια καθυστερημένη γυναίκα για να προκαλέσει το οικογενειακό του περιβάλλον, δηλαδή για να παίξει με τη δυστυχία του άλλου και στο τέλος, επειδή ό,τι αρχίζει κανείς πρέπει κάπως και να το τελειώνει, τη σκοτώνει την καθυστερημένη, πώς αλλιώς άλλωστε να απαλλαγεί. Η πρώτη όπερα της σαιζόν στη Μονέ, μεγάλη πλήξη. Ελπίζω οι επόμενες να είναι καλλίτερες. Είχα ανησυχήσει από την αφίσσα, αλλά πήγα με διάθεση να μου αρέσει γιατί παίχτηκε στη Γαλλία πέρυσι και είχε πάρει καλές κριτικές. Να δεχτούμε ότι είχε κάποια αισθητική, δηλαδή κοστούμια και σκηνικά, η μουσική να αντέχεται με αρκετή προσπάθεια. Φτάνει όμως αυτό? Δεν φτάνει.

KVS/GARDENIA/16/09/2010

Εξαιρετικά πρωτότυπη, τολμηρή και παρακινδυνευμένη δουλειά. Συνδυασμός μιούζικαλ, βαριετέ και σύγχρονου χορού με εκτελεστές προχωρημένης ηλικίας τραβεστί, τρανσέξουαλ και στη μέση δύο στρέιτ. 'Ενας νέος άντρας και μια λιγότερo νέα γυναίκα. Το όλον, απίθανο με όλη τη σημασία της λέξης γιατί όλα αυτά δεν είναι προφανή. Είναι πολύ μακράν του συνήθους. Υπεύθυνοι για όλ'αυτά οι Frank Van Laecke και ο Alain Platel. Και οι δύο από τη Γάνδη, τρομεροί καλλιτέχνες, διαβάστε γι'αυτούς στο ίντερνετ, θα εντυπωσιαστείτε.

12/9 Opera-Un ballo in maschera-Giuseppe Verdi

Ωραία όπερα, ωραία μουσική, καλά περάσαμε στη Λιέγη. Διαπιστώσαμε μάλιστα ότι οι "πελάτες" της 'Οπερας της Λιέγης δεν εγκρίνουν τις μοντέρνες σκηνοθεσίες και γι'αυτό ακούστηκαν αρνητικά σχόλια στο διάλειμμα. Σε συζήτηση με "αγανακτισμένη" κυρία μάθαμε μάλιστα ότι οι Λιέγιοι δεν πατάνε το πόδι τους στις Βρυξέλλες διότι ρέπει στα μοντέρνα ανεβάσματα κι ότι αντίθετα πολλοί Βρυξελιώτες είναι φανατικοί πελάτες της όπερας της Λιέγης γιατί εκεί κρατάνε την παράδοση.

11/9 KVS Monkey Sandwich-Wim Vandekeybus

Ενδιαφέρων συνδυασμός σινεμά και θεάτρου. Δύσκολο να μπεις στο μυαλό του δημιουργού και να βρεις το σημείο στο οποίο συναντήθηκαν οι 2 τέχνες. Πάντως δεν βαρεθήκαμε καθόλου, παρότι θα προτιμούσαμε να έχει μικρότερη διάρκεια. Αξιέπαινοι οι ηθοποιοί που ανταποκρίνονται σε τόσο μεγάλες σκηνοθετικές απαιτήσεις και ιδιαίτερα ο νεαρός, μόλις 21 ετών, Damien Chapelle, ο οποίος έκανε πολύ δύσκολα πράγματα ενώπιόν μας και μάλιστα εντελώς γυμνός και μόνος.

9/9 Bozar-Kralafestival 2010-11- Gustav Mahler-Συμφωνία αρ.2

Η συμφωνία αρ. 2 ονομάζεται και "Ανάσταση" και πράγματι μας απογείωσε η μουσική και το μεγαλείο που προσφέρει η παρουσία 200 και πλέον ατόμων επί σκηνής. Μέγας πρωταγωνιστής της βραδυάς ο μικρόσωμος μαέστρος Yannick Nezet-Seguin, γαλλοκαναδός, 35 ετών ο οποίος ξεκίνησε να μαθαίνει πιάνο στα 5 του χρόνια και στα 10 αποφάσισε ότι ήθελε να γίνει μαέστρος.
Είναι διευθυντής σε 4 ορχήστρες ταυτόχρονα ανά τον κόσμο και το μέλλον του διαγράφεται ακόμη πιο λαμπρό όπως λένε οι ειδικοί. Θα ακούμε λοιπόν γι'αυτόν συχνά και θα σπεύσουμε να τον ξαναδούμε αν ξαναπεράσει από Βρυξέλλες.

Οι τρεις αδελφές - 'Αντον Τσέχοφ/Comédie Française

Για όποιον βρεθεί στο Παρίσι μέχρι τις 16 Ιουλίου 2010 και θα ήθελε να δει κάτι πολύ κλασικό σε έναν πολύ κλασικό χώρο επίσης. Κλασικό=αιώνιο? Ε, ναι.
"Για ένα χημικό, δεν υπάρχει τίποτα το ακάθαρτο στη γη. Ο συγγραφέας πρέπει να είναι εξίσου αντικειμενικός με έναν χημικό. Πρέπει να απαρνηθεί την υποκειμενική καθημερινότητα και να συνειδητοποιήσει ότι ακόμη και σωροί από κοπριά σε ένα τοπίο παίζουν ένα ρόλο αξιοσέβαστο και ότι τα κακά πάθη είναι παρόντα στη ζωή όσο και τα καλά".
Αυτά έγραφε ο Τσέχωφ το Ι887, 3 χρόνια πριν γράψει τις Τρείς Αδελφές το 1900, στο απόγειο της δόξας του μετά την επιτυχία του Γλάρου και του Θείου Βάνια. 'Εγραψε τις Τρεις Αδελφές κατόπιν παραγγελίας του Θεάτρου Τέχνης της Μόσχας. Η παρουσίασή του το 1901 δεν ενθουσίασε το κοινό, κάτι που συχνά συνέβαινε με τα έργα του, όμως τελικά το κοινό ενθουσιάζεται μπροστά σ'αυτή την εικόνα που αντανακλά την καθημερινότητα και την ιστορική πραγματικότητα της εποχής.
Ο Τσέχωφ πέθανε το 1904 σε ηλικία 44 ετών.

Théâtre du Soleil http://www.theatre-du-soleil.fr/thsol/index.php

Το εν λόγω θέατρο εδρεύει στο Παρίσι, για όσους δεν το ξέρουν. Κανονικά, κάποιος που αγαπάει λίγο το θέατρο και είναι και λίγο περίεργος μπορεί να δει παράσταση εκεί χωρίς καμιά ιδιαίτερη προετοιμασία, εκτός βέβαια από το κλείσιμο θέσης.
Στην αφίσα ο τίτλος του έργου που παίζεται αυτή την εποχή. Το είδαμε πρόσφατα και μας άρεσε κυρίως γιατί πήγαμε μ'αυτή τη διάθεση. Γιατί έχει λίγο κόπο το πράγμα. Και κάπως έξω από το Παρίσι βρίσκεται το θέατρο (μετρό δηλαδή και μετά λεωφορείο) και άβολα τα καθίσματα είναι και οι παραστάσεις εκεί διαρκούν συνήθως πολύ. Δηλαδή 4 ώρες είναι μια νορμάλ διάρκεια. 'Ομως, δεν είναι μόνο η παράσταση ο λόγος που επιλέγει κανείς αυτή την ωραία περιπέτεια. Είναι όλος ο χώρος μαγικός και κυρίως ένας χώρος που πραγματικά σε υποδέχεται. Αισθάνεσαι σαν ένας καλεσμένος που τον περιποιούνται. Του δίνουν να φάει, να πιει, να ζεσταθεί αν κρυώνει και παίζουν για χάρη του με πάθος δεκάδες ηθοποιοί. Αυτά συμβαίνουν εν Παρισίοις, μεταξύ των άλλων. Δηλαδή μαστ προορισμός για πολλούς λόγους.

Claude Lévi-Strauss (1908-2009)

Είναι λίγο αργά ίσως να μιλήσουμε για τον Κλωντ Λεβί Στρος, με αφορμή το θάνατό του μόνο, που έτσι κι αλλιώς έχει συμβεί εδώ και ήδη 8 μήνες. Είναι όμως σίγουρα καλύτερα να συμβαίνουν πράγματα που να σε κάνουν να ανατρέχεις σε σκέψεις και δηλώσεις ανθρώπων σαν κι αυτόν, "ανθρώπων" με όλη τη σημασία της λέξης.

Αφορμή λοιπόν για την ανάγκη να ανατρέξουμε σε διάφορες θέσεις και απόψεις που είχε ο ΚΛΣ διατυπώσει σε διάφορες συνεντεύξεις του, στάθηκε η απαγόρευση της μπούργκας στην Ισπανία η οποία ακολούθησε το παράδειγμα της Γαλλίας και του Βελγίου και ασφαλώς, έπεται η συνέχεια. 'Οπως πίσω από όλες τις απαγορεύσεις υπάρχει κι εδώ μία "πειστική" αιτιολόγηση, η μη παρεμπόδιση της δυνατότητας να αναγνωρίζονται οι πολίτες και άλλα ηχηρά επιχειρήματα. Κάθε φορά που ακούω ή διαβάζω γι'αυτό το ζήτημα, είτε τη μπούργκα είτε τη μαντίλα, θυμάμαι την απλή σκέψη που είχε διατυπώσει ο ΚΛΣ σε κάποια από τις συνεντεύξεις του, ερωτηθείς τι γνώμη έχει για τη συζήτηση αυτή. Είχε πει "για μένα, πρόκειται απλά και μόνο περί αγένειας". Τόσο απλά μπορεί λοιπόν να το δει κανείς και να κάνει ένα βήμα μπροστά στον τρόπο που βλέπει τα πράγματα.

Ο ΚΛΣ κατατάσσεται στους ανθρωπολόγους/εθνολόγους. Ο ίδιος μάλλον θεωρούσε τον εαυτό του καταρχήν εθνολόγο και μετά ο,τιδήποτε άλλο. Τι είναι λοιπόν η εθνολογία? 'Οχι πώς δεν ξέρουμε, αλλά ας αφήσουμε τους ειδικούς να μας θυμίσουν τι ακριβώς είναι, λίγο πιο επιστημονικά, δηλαδή πιο απλά. Καταρχήν "δεν είναι μια ειδικότητα που καθορίζεται από ένα συγκεκριμένο αντικείμενο, τις "πρωτόγονες" κοινωνίες. Είναι ένας τρόπος σκέψης, αυτός που επιβάλλεται όταν το αντικείμενο είναι άλλο, και απαιτεί να μεταμορφωθούμε εμείς οι ίδιοι. 'Ετσι γινόμαστε οι εθνολόγοι της ίδιας μας της κοινωνίας, άν πάρουμε την απόστασή μας από αυτήν".

Frida Kahlo y su mundo

Μπορεί να κάνω λάθος, αλλά δεν θυμάμαι να έχω ξαναδεί να μένει μουσείο ανοιχτό τις Δευτέρες στις Βρυξέλλες που κανονικά τα μουσεία όλα είναι κλειστά και επίσης τις νορμάλ μέρες να το τραβάει μέχρι τις 9 το βράδυ, ενώ αυτό συμβαίνει μόνο τις Πέμπες, για να ανταποκριθεί στο ενδιαφέρον του κοινού να επισκεφτεί μια έκθεση. Και μη φανταστείτε καμιά μεγάλη έκθεση. 26 μόνο έργα που εκτίθενται μάλιστα σε μια κακοφωτισμένη και μικρή αίθουσα του Palais des Beaux-Arts.

Η Φρίντα Κάλο "πουλάει" και όπου κι αν γίνεται έκθεσή της γίνεται χαμός.

'Εχοντας δει πριν λίγα χρόνια τη μεγάλη έκθεση του Λονδίνου ήμουν μάλλον αδιάφορη για τη μικρή έκθεση των Βρυξελλών, όμως η δύναμη των έργων της Φρίντα είναι τόσο μεγάλη που αποκλείεται να βγεις από την έκθεση όπως μπήκες. Κάτι σου έχει μεταγγίσει. Κάτι από τα πολύ μεγάλα πράγματα που κατακυρίευσαν τη ζωή της. 'Οπως πολύ εύστοχα λέει το σημείωμα την έκθεσης, την πραγματική Φρίντα θα τη βρεις ανάμεσα στη λαχτάρα για ζωή και την παρόρμηση του θανάτου. Αυτό λέει άλλωστε και η τελευταία φράση με την οποία έκλεισε το ημερολόγιό της και η οποία μας υποδέχεται στην έκθεση. "Ελπίζω ότι η αποχώρηση θα είναι χαρούμενη και ευελπιστώ να μην γυρίσω ποτέ πίσω". Κι όμως στον τελευταίο πίνακα που ζωγράφισε πριν αποχωρήσει έγραψε ""Viva la Vita".΄Ζήτησε δε να την "κάψουν" γιατί δεν άντεχε άλλο να είναι ξαπλωμένη, ούτε καν μέσα στο φέρετρο.

Ας τιμήσουμε λοιπόν τη μέρα της γυναίκας με τη Φρίντα Κάλο, σπάνια περίπτωση γυναίκας ζωγράφου και ας χαιρετήσουμε και την πρώτη βραβευμένη γυναίκα σκηνοθέτη στην ιστορία των όσκαρ.

Αλμπέρ Καμύ - 50 χρόνια μετά

Στις 4 Ιανουαρίου συμπληρώθηκαν 50 χρόνια από το θάνατο του Αλμπέρ Καμύ.

Με αφορμή την επικείμενη επέτειο, τον τελευταίο καιρό γράφτηκαν πολλά για τη ζωή του και κυρίως για το έργο του. Τα μάθαμε όλα γι'αυτόν. Την παιδική του ηλικία, την αρρώστια του, τους έρωτές του και κυρίως το έργο του. Μα πάνω απ'όλα την αγάπη του για τη ζωή. Τη ζωή με νόημα. Θα ήθελα να παραθέσω ένα μικρό απόσπασμα από κάποια νεανικά αφήγήματά του με τον πρωτότυπο τίτλο "Noces" ("Οι γάμοι") που εκδόθηκαν για πρώτη φορά στο Αλγέρι το 1938 και στην Ελλάδα το 2008 από τις εκδόσεις Καστανιώτη.

"Στην ακτή , η πτώση πάνω στην άμμο, αφημένος στον κόσμο, βυθισμένος στην από σάρκα και οστά βαρύτητά μου, αποχαυνωμένος απ'τον ήλιο, με καμιά ματιά αραιά και πού στα μπράτσα μου όπου οι λακκούβες στεγνού δέρματος αποκαλύπτουν, καθώς το νερό γλιστρά, το ξανθό χνούδι και τη σκόνη της αλμύρας.

Καταλαβαίνω εδώ αυτό που αποκαλούμε δόξα: το δικαίωμα ν'αγαπάμε απεριόριστα. Μια μόνο αγάπη υπάρχει σ'αυτό τον κόσμο. Ν'αγκαλιάζεις ένα γυναικείο κορμί και να συγκρατείς πάνω σου τούτη την παράξενη χαρά που κατεβαίνει από τον ουρανό προς τη θάλασσα. Σε λίγο, όταν θα ριχτώ μέσα στις αψιθιές για να ποτίσουν το κορμί μου με το άρωμά τους, θα συνειδητοποιήσω, ενάντια σε όλες τις προκαταλήψεις, πως ολοκληρώνω μιαν αλήθεια, την αλήθεια του ήλιου που θα είναι συνάμα κι η αλήθεια του θανάτου μου. Κατά μια έννοια, παίζω εδώ την ίδια μου τη ζωή, μια ζωή με γεύση ζεστής πέτρας, γεμάτη από τους στεναγμούς της θάλασσας και των τζιτζικιών που αρχίζουν τώρα το τραγούδι τους. Η αύρα είναι δροσερή κι ο ουρανός γαλάζιος. Αγαπώ τούτη τη ζωή μ'εγκατάλειψη και θέλω να μιλήσω ελεύθερα γι'αυτήν: μου παρέχει την περηφάνεια της ανθρώπινης υπόστασής μου. Ωστόσο, μου το είπαν συχνά: δεν πρέπει να επαίρομαι γι'αυτό. Κι όμως πρέπει: αυτό την ήλιο, αυτή τη θάλασσα, την καρδιά μου που σκιρτά από νιότη, το κορμί μου με τη γεύση της αλμύρας και το απέραντο σκηνικό όπου η τρυφεράδα και η δόξα σμίγουν στο κίτρινο και το γαλάζιο, χρειάζεται να επιβάλλω τη δύναμη και τις ικανότητές μου για να τα κατακτήσω. 'Ολα εδώ με αφήνουν ακέραιο, δεν εγκαταλείπω τίποτα από τον εαυτό μου, δεν φορώ μάσκα: μου αρκεί να κατανοήσω υπομονετικά τη δύσκολη επιστήμη του ζην που αξίζει πολύ περισσότερο απ'όλα τα σαβουάρ βιβρ του κόσμου".

Εξαιρετικό το σχετικό αφιέρωμα του Βήματος της Κυριακής 3 Ιανουαρίου και ιδιαίτερα το άρθρο με τίτλο "Συνοδοιπόροι και Αντίπαλοι" που αναφέρεται στη σχέση του με τον Σάρτρ.


http://www.tovima.gr/default.asp?pid=2&ct=56&artid=307571&dt=03/01/2010